Laatste nieuws uit de Historische Kring Zuidhorn

Hieronder vindt u altijd een overzicht van de laatst geplaatste artikelen en nieuws van commissies. Maakt u gebruik van RSSfeeds? Breng dan een link aan naar onze feed en u wordt automatisch op de hoogte gehouden.


Handen uit de mouwen op de begraafplaats in Noordhorn

OP zaterdag 13 mei 2017 jl.waren vele vrijwilligers actief bij de doe- werkdag van de werkgroep Noordhorn op de begraafplaats in Noordhorn. Landschapsbeheer Groningen gaf uitleg over het herstel van grafmonumenten en daarna werden de handen uit de mouwen gestoken. Werkgroep Noordhorn Vroeger is een onderdeel van Dorpsbelangen Noordhorn en de Historische Kring Zuidhorn.(Foto's van R. Schuur)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lezing Erik Meijles Streekkrant 14 februari 2017

 

Leefbaarheidsprijs 2016

Dinsdagavond 3 januari 2017 heeft burgemeester Bert Swart de Leefbaarheidsprijs 2016 uitgereikt aan Serious Request uit Zuidhorn tijdens de nieuwjaarsreceptie.
De gedeelde tweede plaats was voor de Historische Kring Zuidhorn! (samen met Dorpscoöperatie ‘De Nieuwe Wierde’ in Grijpskerk)
De uitreiking vond plaats tijdens de nieuwjaarsreceptie van de gemeente in het gemeentehuis. 
Wij zijn hier erg blij mee!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Welkom in Zuidhorn dag zaterdag 1 oktober 2016

Op zaterdag 1 oktober j.l. vond de 3e  Welkom in Zuidhorndag plaats. Op deze dag krijgen alle verenigingen, clubs etc. de gelegenheid zich te presenten gezamelijk met een braderie. Voor de tweede keer stond de Historische Kring ook op deze markt en dat is een succes gebleken. De kraam wordt door het bestuur bemand en ingericht met de uitgegeven publicaties, een video presentatie van oude foto's van Zuidhorn, foldermateriaal en verkoop van enkele boeken.

Op deze manier proberen we onszelf op de kaart te zetten voor inwoners die ons nog niet ontdekt hebben.

 

 

Nieuwste nummer van de Periodiek

Het nieuwe nummer is uit, 5e jaargang nummer 2, december 2015. Periodiek van de Historische Kring Zuidhorn met deze keer bijdragen over "Het huis met de leeuwen", de stenen langs de Klinckemalaan, een oud Schoolmeestersrapport Noordhorn, uit 1828! Bovendien wordt niet alleen de vraag gesteld: "Noordhorn en Zuidhorn op een uitloper van de Hondsrug?" maar ook beantwoord!
HKZ-leden hebben dit halfjaarlijkse tijdschriftje inmiddels in de bus gekregen. Losse nummers zijn verkrijgbaar voor €2,50, zo lang de voorraad strekt! (Bij Schoelier in Zuidhorn en de Buurtsuper Van Esch in Noordhorn!)                                                             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dood en Begraven in Noordhorn ; gesprekken met Noordhorners

Op 18 november wordt er weer een stamtafelgesprek georganiseerd door werkgroep Noordhorn Vroeger, een samenwerkingsverband tussen de Historische Kring Zuidhorn en Dorpsbelangen Noordhorn. Ditmaal is het thema van de twee jaarlijkse stamtafelgesprekken Dood en Begraven in Noordhorn. Aanvang 20.00  uur in de DÖRPSSTEE te Noordhorn

 

 

 

 

 

 

 

 

Excursie op 18 april 2015 naar het Woudagemaal bij Lemmer

Het Woudagemaal bij Lemmer werd gebouwd in 1920. De bouw was destijds nodig om bij hoog water het overtollige water uit Friesland naar zee te pompen. Ook nu nog wordt bij extreem hoog water het gemaal gebruikt; er kan vier miljoen liter water per minuut vanuit de Friese boezem naar het IJsselmeer worden gepompt. Er zijn elf werknemers nodig om het gigantische gemaal te starten. Het Wetterskip Fryslân verzorgt het onderhoud aan dit grootste stoomgemaal ter wereld dat nog werkt.

De Groningse waterbouwkundig ingenieur, Dirk Frederik Wouda(geboren in Noordhorn) ontwierp het naar hem genoemde stoomgemaal. Het gebouw is opgetrokken in de stijl van de Amsterdamse School en staat op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Voor een verslag van deze dag: http://www.historischekringzuidhorn.nl/Commissies/Excursiecommissie.html

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stamtafelgesprek over Transport op 15 april as

Historische stamtafel Noordhorn over transport in de vorige eeuw

uit: "het Westerkwartier"

NOORDHORN – Er is woensdag 15 april weer een historische stamtafel in Noordhorn. Deze keer gaat het over transport en vervoer. Geboren of getogen Noord- en Zuidhorner ‘stamgasten’ vertellen gezellig over vroeger.

Altijd al moeten goederen worden vervoerd. Van de producent naar de consument. De melkrijder moest de melkbussen bij de boeren ophalen en naar de melk- en kaasfabriek brengen. Losse goederen moesten van her en der worden opgehaald en elders weer bezorgd. Dat kon met de
beurtschipper of de boderijder. Heel veel dorpen hadden een haventje want tot ver in de vorige eeuw ging veel transport in Groningen nog per schip. Zoals de Schippersstraat en de Schipsloot in Noordhorn het transport per schip levend houden.

Bodenterrein

Het bodenterrein bij het Boterdiep in Stad herinnert nog aan de goederen die kwamen van, of bezorgd moesten worden in de Ommelanden. Dan waren er ook nog de hondenkar, de fiets, de ploffiets en een enkeling die in het begin een automobiel had. Daarvoor kwam er een autogarage in het dorp. Die kwam op zijn beurt vaak voort uit de smederij.

Kortom, alles over vervoermiddelen en transport in Noordhorn in de vorige eeuw. Ook een beetje sterke verhalen. Want het is per slot van rekening wel de stamtafel waar we aan zitten. De stamtafel is 15 april om 20.00 uur in de Dörpsstee, het dorpshuis van Noordhorn. Toehoorders en meepraters zijn welkom. Entree is gratis. De Dörpsstee staat aan de Noorderweg 61 in Noordhorn.

De bijeenkomst wordt georganiseerd door de Werkgroep Noordhorn vroeger, een samenwerking van Dorpsbelangen Noordhorn en de Historische Kring Zuidhorn.

Voordrachten over de Slag bij Noordhorn in 1581 23 april 2015 in Zaal Balk

uit: Noordhorn NU : aflevering maart

De molenaars van de Fortuna organiseren al lange tijd afwisselend met Dorpsbelangen Noordhorn jaarlijks een Culturele Avond in het dorpshuis te Noordhorn. Vorig jaar was die avond al gewijd aan bepaalde aspecten van de in 1581 gevoerde Slag bij Noordhorn. Deze slag vormde een onderdeel van de zogenaamde "Schansenkrijg" een onderdeel van de 80- jarige oorlog, die met name in het Westerkwartier woedde van 1580 tot 1594. Dit jaar viert de Molen Fortuna haar 125-jarig bestaan en grijpt deze gelegenheid aan om de "Slag" nogmaals te belichten in samenwerking met de Historische Kring Zuidhorn en de verenigingen Dorpsbelangen te Noordhorn, Niezijl en Kommerzijl.

Op donderdag 23 april a.s. zullen twee andere inleiders een voordracht houden, te weten Dhr. dr. Olaf van Nimwegen, militair historicus en Mw. Isabel van der Velde, freelance archeoloog en voorzitter van de AWN-vereniging van Vrijwilligers in de archeologie, afdeling Noord-Nederland.

Voor de pauze zal dhr. van Nimwegen ingaan op het militair historisch perspectief van deze Slag en de betekenis voor het ontstaan van de republiek de Zeven Provinciën. Dhr. Van Nimwegen is verbonden aan de Universiteit van Utrecht en heeft vele publicaties over de 80-jarige oorlog op zijn naam staan. Het tweede deel van de avond wordt verzorgd door mw. Van der velde en heeft de specifieke omstandigheden van de Slag tot onderwerp. U bent vanaf 20.00 uur welkom in zaal Balk te Zuidhorn. Kosten voor entree inclusief koffie of thee € 3,50. Wij rekenen op een grote opkomst.

Trekschuit centraal bij Historische Kring Zuidhorn

Trekschuit centraal bij Historische Kring Zuidhorn

ZUIDHORN – De trekschuit, het openbaar vervoermiddel in de provincie Groningen, staat donderdag 12 maart centraal bij de Historische Kring Zuidhorn.

Reinder Reinders houdt dan een lezing houden over de trekschuit en het ontstaan van de trekvaarten in de provincie Groningen. Tram, trein en bus zijn vandaag de openbare vervoermiddelen. Iedereen maakt er gebruik van. Maar hoe ging dat in vroeger eeuwen?

In het midden van de 17e eeuw kwam de trekschuit in opkomst als vervoermiddel voor personen en goederen. Deze werd getrokken door paarden en soms ook door mankracht. In tegenstelling tot zeilschepen was men niet meer afhankelijk van de wind. Ten behoeve van de trekvaart werden langs de kanalen jaagpaden of trekwegen aangelegd o.a. Hoendiep en werd elk dorp hierop aangesloten door
middel van de Schipsloten o.a Zuid- en Noordhorn.

De lezing is in zalencentrum Balk, De Gast 39 Zuidhorn, aanvang 20.00 uur. Entree leden € 3,50 (koffie/thee) en niet-leden € 6,50 (incl. koffie/thee).

 

Historische stamtafel op 12 november 2014 over Boeren en landbouw in Noordhorn

 

Uit: Noorhorn Nu ; uitgave van vereniging van Dorpsbelangen Noordhorn 11 jrg nr. 11 december 2014

Historische stamtafel Boeren en landbouw in Noordhorn

Woensdag 12 november was in de Dörpsstee de vierde historische stamtafel. Meer dan 40 belangstellenden waren gekomen voor het onderwerp van deze keer:”boeren en landbouw in Noorhorn”. Oude “stamgasten” waren dit keer dus vooral boeren. Onder andere Schuiringa, Vermue, Heemstra en Muller vertelden hun verhalen over vroeger. Ze hadden het over veeboeren en bouwboeren. Want hoewel tegenwoordig vooral veeteelt in deze buurt , vroeger waren hier veel gemengde bedrijven of akkerbouwbedrijven. Het ging over de taak op de boerderij van de kleine knecht en de grote knecht, van de kleine meid en de grote meid, over dorsmachines en maaimachines. Ook de Marshallhulp kwam ter sprake, de economische hulp die de Amerikanen na de oorlog gaven. Deze steun hielp de landbouwmechanisatie op gang. Tractormerken van die tijd, uiteraard vooral Amerikaanse, kwamen aan de orde: John Deere, Ford, Farmall, Mc Cormick. Veearts Roorda vertelde over de keizersnee bij koeien in vroegere tijden en hoe zijn vader na een studiereis door Zweden deze uitvoerde. Hij had het ook over veeziekten zoals Clostridiumbacteriën en mond-en-klauwzeer en het nut van gesloten bedrijven. Over miltvuur, dat vroeger zo gevreesd werd dat de kadavers van dode koeien met ongebluste kalk werden overgoten en in diepe kuilen werden begraven. De miltvuurbacterie kan wel honderd jaar leven. De kuilen werden daarom beplant met bomen en struiken zodat niemand met de miltvuur in aanraking kon komen. Zo ontstonden zogenaamde miltvuurbosjes. Het beklemrecht kwam ook aan de orde. Bij een beklemming heeft de boer, de meier, land van een ander in gebruik. Hij mag op dat land een huis, schuur en beplanting hebben. Deze zijn eigendom van hem en daarvoor betaald hij dan jaarlijks huur. Deze huur is “vast en altoosdurend”, dus onveranderlijk en onopzegbaar. Dit betekent dat de vaste jaarlijks huur nauwelijks iets voorstelt. Beklemming kwam en komt vrijwel uitsluitend in Groningen voor en hier had het tot gevolg dat de versnippering van het land werd tegengegaan. Het was, kortom, een gezellige en zeker ook leerzame avond.

Open Monumenten Dag 2014

OP 13 september jl. werden er weer diverse activiteiten georganiseerd in de gemeente Zuidhorn in het kader van Open Monumenten Dag. Het thema dit jaar was: Op Reis!

Fietsmuseum Garage Birza was de hele dag geopend en kon men genieten van 100 jaar fiets en bedrijf

In Briltil kon men een boottochtje maken met onderweg uitleg over scheepswerf Barkmeijer en theatrale momenten.

De Ned. herv. kerk en de RK Kerk waren  geopend voor publiek.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verslag excursie museum "De koloniehof" 12 april 2014 samen met Aeldakerka

De excursie met 18 HKZ deelnemers  voerde ons naar het Museum Koloniehof in Frederiksoord. Verdeeld over vijf auto’s vertrokken we om 12 uur vanaf de Rabobank.

In het Museum werden we ontvangen met koffie en vertelde een medewerker over de  activiteiten waarmee de Maatschappij van Weldadigheid vanaf 1818 is begonnen.

Eerst was er een “volksplanting” in Westerbeeksloot, daarna volgden de verdere ontwikkeling van de  kolonies in het toen nog vrij woeste Drentse gebied.

Het betrof als het ware een “participatiemaatschappij avant la lettre”. Na de Franse tijd was Nederland armlastig achter gebleven en dat was vooral in de grotere steden in het westen des lands, goed te merken. In de steden leefden de zogenoemde  “paupers”, dat wil zeggen arme mensen zonder uitzicht op een redelijk bestaan, landlopers, zwervers, armlastige gezinnen, weduwen, wezen. Zij werden groepsgewijs opgevangen en belandden na  een reis over de Zuiderzee en verder via Steenwijk in de kolonies. Onder strakke begeleiding kregen ze daar de kans een nieuw bestaan op te bouwen.

De Maatschappij van Weldadigheid was, zeker in die tijd, vooruitstrevend. Zij zorgde onder meer voor  leerplicht, een ziekenfonds en ouderenzorg. Maar het ging er natuurlijk vooral om dat mensen weer in het gareel kwamen, leerden om de kost te verdienen om tenslotte weer vrij zelfstandig in het leven voort te gaan. De meesten keerden niet terug naar het Westen, zij en hun nageslacht bleven meestal  in Frederiksoord en omstreken, wat daar nu nog te merken is aan de taal; in het koloniegebied wordt geen Drents gesproken.

Na deze ontvangst werden we samen met de mensen van Aeldakerka verdeeld in twee groepen en bezocht iedere groep onder begeleiding van een rondleider het Museum. Daar zagen we voor onze ogen episoden uit het verhaal dat ons bij de koffie was verteld; leerzaam, interessant. Daarna maakten we in de “kolonietram” een uitgebreide rit door het oude koloniegebied rond Fredriksoord. Tijdens deze rit vertelde een gids op levendige wijze over alles wat er in het gebied  zoal nog te zien was. Dat ging  onder andere over de vorm en inrichting  van de boerderijtjes, over de landinrichting en over belangrijke monumenten zoals het hoofdgebouw waar de Maatschappij zetelde, de toenmalige school, de schoolmeesterswoning en ook het kerkhof.

Al met al een geslaagde rondrit.

Bij terugkeer in het Museum dronken we weer koffie en thee, nu ook met museumkoek. Nadat we de medewerkers van het Museum bedankt hadden, met name de gidsen voor hun prima begeleiding, keerden we geheel tevreden huiswaarts. Het was een  mooie excursie.   

Stamtafelgesprekken in de Dörpstee op 13 november 2013

Op 13 november j.l. heeft de werkgroep Noordhorn vroeger, zijn tweede historische stamtafel gesprekken gehouden in de Dörpsstee te Noordhorn. Afgelopen voorjaar was de eerste stamtafel.Op de tweede stamtafel waren er ongeveer 40 bezoekers en er werden weer veel anekdotes verteld. De avonden zijn ontzettend gezellig, dankzij de aanwezigheid van een aantal geboren en getogen Noordhornse ‘stamgasten’ van aanzienlijke leeftijd. Het publiek deed uiteraard ook me met feiten en sterke verhalen.

De entree is altijd gratis en men is van harte welkom in het dorpshuis “De Dorpstee” aan de Noorderweg 61 in Noordhorn. De avonden worden georganiseerd  door Werkgroep Noordhorn vroeger, een samenwerking van Dorpsbelangen Noordhorn en de Historische Kring Zuidhorn.

 

 

 


 

Open monumentendag 2013

Hanckema-beleef-diner 14 september 2013

Op 14 september 2013 kon men de sfeer letterlijk proeven van de tijd van deze verdwenen borg. Een sfeervol en smakelijk vijfgangendiner werd samengesteld uit oorspronkelijke menu’s en kookboeken van de Groninger borgen. Het geheel werd aangevuld met theater, muziek en presentaties zodat het een compleet historisch belevingsevement kon worden beleefd. Historisch borgmenu: vijfgangen.De vijf gangen zijn samengesteld uit een borgenmenu(1837) vermeldt in de uitgave “Culinaria der Groninger Borgen”.

Doel van het Hanckema-beleef-diner was het vergroten van de kennis rondom de Hanckemaborg bij de inwoners van Zuidhorn en omstreken. Niet alleen met het diner zelf, maar ook met de toekomstige educatie wil de organisatie de kennis over deze borg vergroten. Daarom is een eerste aanzet gemaakt met de digitalisering van de Hanckemaborg die inzichtelijk maakt hoe de borg er uit zag en hoe deze ingericht was. De hanckemaborgcommissie van de Historische Kring Zuidhorn zal deze digitalisering gebruiken voor educatie op scholen en voor volwassenen. Om deze digitalisering te vervolmaken werd door middel van dit diner en door sponsoring geld bijeengebracht. De kosten voor dit diner bedroeg  € 50,00 voor een vijfgangendiner met wijnarrangement en vermaak.

Zie: https://www.youtube.com/watch?v=tBEhaEJZh98

De ingredienten voor de maaltijd kwamen veelal uit eigen kas, moestuin of boomgaard en ook op het borgterrein aanwezige kippen en hun eieren werden hier vaak in verwerkt. Verder werd met name Franse of Duitse wijn geschonken. Deelnemers aan het Hanckema-beleef-diner kregen de unieke kans om aan te schuiven bij een borgdiner en de smaak van toen te ervaren. Tussen de gangen van het diner werden de deelnemers op diverse wijze meegenomen naar de tijd van de Hanckemaborg door een presentatie van historicus Egge Knol (conservator Groninger museum), theatrale dialogen (Rederijkers Eendracht), uitleg van het menu en muziek.


Verslag excursie Schokland

Op 28 april 2012 hebben we een excursie gehad naar het voormalige eiland Schokland.
>> Naar verslag en foto's


 

Artikel: School met de Bijbel

Piet Helmus heeft voor de kring de geschiedenis van de School met de Bijbel aan de Gast in Zuidhorn beschreven. Voorzien van prachtige foto's.

Aan de oostkant van de Gast op nummer 67 (recht tegenover de gereformeerde kerk) staat een witstenen gebouw waarin vroeger de eerste christelijke school van de toenmalige gemeente Zuidhorn (Briltil, Noordhorn en Zuidhorn) was gevestigd. Als men het terrein oploopt kan men boven de oude hoofdingang deze naam nog lezen.

>> Naar artikel  

Geplaatst: juli 2011


 

Artikel: Aanleg van de spoorlijn bij Zuidhorn

Artikel van Anne Drentje over de geschiedenis van de spoorlijn Groningen-Leeuwarden.

Met de aanleg van de spoorlijn is begonnen in 1860. De regering had toen besloten een nieuwe spoorlijn aan te leggen van Harlingen via Leeuwarden en Groningen naar Nieuweschans (toen nog Nieuwe Schans geheten). Dit was de Staatslijn B. Omdat de spoorlijn werd aangelegd vanaf Harlingen werden alle locomotieven en wagons per schip naar Harlingen gebracht en daar letterlijk op de rails gezet. De spoorlijn bij Zuidhorn was klaar in juni 1866 en zo was het voortaan mogelijk met de trein van Zuidhorn naar Groningen en Leeuwarden te reizen. 

>> Naar artikel

Geplaatst: juli 2011


 

Overzichtskaart bij Boerderijenboek

NIEUW! Overzichtskaart van alle boerderijen die worden besproken in het boek: “Boerderijen in en om Noordhorn, Zuidhorn en Briltil”.  

In deze uitgave van de Historische Kring Zuidhorn (maart 2009) worden de ruim 120 boerderijen in de voormalige gemeente Zuidhorn beschreven. Er is in dit boek veel kaartmateriaal; zo is er bijvoorbeeld voor elke boerderij een kaartje gemaakt op basis van de oorspronkelijke kadastrale minuutplans van circa 1830. Aangezien een eenvoudige overzichtskaart van alle besproken boerderijen tot dusver ontbrak hebben Gert en Willemien Kuijk alsnog een dergelijke kaart gemaakt.

>> Naar informatie bij het boek

>> Kaart online aanroepen [PDF | u kunt zelf schalen naar 100%]

[ geplaatst: april 2011 ]